EP 3. _MOD-VNINDEX _ Nếu thị trường lừa chúng ta thì sao?

1. Lỡ Vnindex lừa chúng ta thì sao ?

Có một cảm giác mà chắc mọi người tham gia thị trường đủ lâu đều từng gặp qua.

Buổi sáng mở bảng điện ra, thấy VNINDEX xanh khá đẹp. Báo chí bắt đầu nói về tín hiệu tích cực, room chat nhộn nhịp hơn, tâm lý thị trường nhìn bên ngoài có vẻ rất ổn. Nhưng khi nhìn lại danh mục của mình thì cảm giác lại hoàn toàn khác. Cổ phiếu không chạy, thậm chí nhiều mã còn đỏ hoặc nằm im.

Lúc đó đa số thường quay ra tự hỏi liền:

“Có phải mình chọn sai cổ phiếu không?”

Nhưng thật ra đôi khi vấn đề không nằm ở danh mục.
Mà nằm ở cách chúng ta đang nhìn thị trường.

Đó cũng là lý do Mod-VNINDEX được xây dựng như một cái kính chiếu yêu.

2. Khi VNINDEX không còn phản ánh đúng thị trường

VNINDEX là chỉ số vốn hóa. Điều đó có nghĩa là cổ phiếu càng lớn thì ảnh hưởng lên chỉ số càng mạnh . Chỉ cần một vài mã trụ như ngân hàng, HPG, VIC, VHM hay GAS tăng mạnh, toàn bộ chỉ số có thể được kéo lên đáng kể dù phần lớn cổ phiếu còn lại không tăng gì mấy.

Điều này hoàn toàn bình thường về mặt công thức tính toán. Nhưng với nhà đầu tư, nó lại tạo ra một vấn đề khá lớn.

Có những giai đoạn nhìn VNINDEX rất đẹp:

• Chỉ số tăng

• Tin tức tích cực

• Tâm lý bên ngoài khá hưng phấn

Nhưng bên dưới lớp bề mặt đó, dòng tiền thật lại không lan tỏa rộng. Midcap thì im ru lình xình sáng chiều, smallcap yếu dần, đôi khi còn thấy nó giảm vài % nữa, nhiều nhóm ngành đứng ngoài cuộc chơi. Đây chính là trạng thái mà anh em trên thị trường thân thương hay gọi là:

“Xanh vỏ, đỏ lòng.”

Nhìn phía trên chúng ta thấy ngay có 1 họ kéo cả chỉ số thôi, còn lại đều hấp hối nữa xanh nữa đỏ. Nếu chỉ nhìn VNINDEX trong những giai đoạn như vậy, rất dễ đánh giá sai tình hình thực sự của thị trường.

3. Mod-VNINDEX ra đời để làm gì?

Mod-VNINDEX không phải để thay thế VNINDEX. Mình xem nó giống như một lớp kính lọc giúp nhìn thị trường rõ hơn.

Mục tiêu chính của Mod-VNINDEX là giảm bớt sự méo mó do vài cổ phiếu vốn hóa lớn tạo ra, để phản ánh sát hơn độ rộng và mức độ lan tỏa của dòng tiền chung.

Nói đơn giản hơn:

• VNINDEX cho biết nhóm trụ đang làm gì

• Còn Mod-VNINDEX cho biết phần lớn thị trường đang như thế nào

Hai thứ này có lúc đi cùng nhau rất đẹp. Nhưng cũng có lúc lệch nhau khá xa, và chính những giai đoạn lệch đó thường mang lại thông tin rất quan trọng.

4. Khi nào thị trường thật sự khỏe?

Theo kinh nghiệm của mình, một thị trường khỏe không phải là thị trường chỉ có vài mã kéo chỉ số. Một xu hướng bền thường sẽ có độ lan tỏa tương đối rộng. Dòng tiền không chỉ nằm ở nhóm vốn hóa lớn mà bắt đầu lan sang nhiều nhóm ngành khác nhau.

Khi đó thường sẽ xuất hiện trạng thái:

VNINDEX tăng và Mod-VNINDEX cũng tăng.

Đây là tín hiệu mình đánh giá khá tích cực. Nó cho thấy thị trường có tính đồng thuận tốt hơn, nhiều cổ phiếu cùng tham gia vào xu hướng thay vì chỉ vài mã dẫn dắt.

Những giai đoạn như vậy thường dễ giao dịch hơn rất nhiều. Nhà đầu tư cảm thấy “mua có độ trễ nhưng vẫn chạy”, danh mục vận động đồng đều hơn và tâm lý cũng dễ chịu hơn.

Ngược lại, trạng thái mình thường chú ý nhất là khi:

VNINDEX vẫn tăng nhưng Mod-VNINDEX bắt đầu đi ngang hoặc suy yếu. Có phân kỳ.

Lúc đó nhìn bên ngoài thị trường vẫn khá ổn, nhưng bên trong nội lực đã yếu dần. Dòng tiền bắt đầu co cụm vào vài cổ phiếu lớn, trong khi phần đông cổ phiếu còn lại không còn hưởng lợi nhiều từ xu hướng chung nữa.

Đây là giai đoạn rất dễ khiến nhà đầu tư có cảm giác:

“Thị trường tăng mà sao mình mua gì cũng không chạy.”

Và thật ra nhiều khi cảm giác đó hoàn toàn đúng.

5. Điều mình thích nhất ở Mod-VNINDEX

Điểm mình thích nhất không phải là chuyện dự báo. Mà là nó giúp mình đọc được “chất lượng” của dòng tiền. Tiền thiệt vô thị trường hay là "ảo thuật" kéo chỉ số.

Có những nhịp tăng nhìn rất mạnh trên chỉ số, nhưng Mod-VNINDEX lại phản ứng khá yếu. Khi đó mình thường thận trọng hơn với việc mua đuổi, vì cảm giác thị trường đang được kéo bởi một vài mã hơn là một xu hướng lan tỏa thật sự.

Ngược lại, có những giai đoạn chỉ số tăng không quá mạnh nhưng Mod-VNINDEX cải thiện rất đều. Những lúc như vậy thường là lúc dòng tiền bắt đầu quay trở lại với phần đông cổ phiếu, lan tỏa dòng tiền và thị trường bước vào trạng thái dễ giao dịch hơn. Xưa mình hay gọi là thị trường dễ.

Mình nghĩ đây là giá trị lớn nhất của công cụ này:

Nó không cố dự đoán tương lai có tăng không.
Nó chỉ giúp nhìn thị trường trung thực hơn một chút.

Một vài điều cần lưu ý

Mod-VNINDEX không phải hệ thống call mua bán. Nó cũng không phải “bí kíp thần kỳ” để thắng thị trường. Nó là một chỉ báo kẹp chuyên xác định chất lượng hiện tại vnindex có đang phản ánh đúng tình hình của thị trường không.

Cuối cùng thì lợi nhuận vẫn đến từ:

• Việc chọn đúng cổ phiếu

• Đúng chu kỳ

• Và quản trị vốn tốt

Nhưng nếu đọc sai bối cảnh thị trường, việc giao dịch sẽ khó hơn rất nhiều.

Mình cũng không nghĩ nên dùng Mod-VNINDEX độc lập. Công cụ này có ý nghĩa nhất khi đặt cạnh VNINDEX để so sánh. Chính sự khác biệt giữa hai chỉ số mới là thứ quan trọng.

Nó giống như việc nhìn một người không chỉ qua vẻ ngoài, mà còn cố gắng hiểu tâm hồn bên trong của họ vậy.

Tản mạn

Thị trường chứng khoán đôi khi rất giống thời tiết.

Có những ngày trời nhìn rất sáng nhưng không khí lại khá lạnh. Nếu chỉ nhìn ánh nắng bên ngoài, rất dễ đánh giá sai cảm giác thật.

VNINDEX cũng vậy thôi.

Có lúc chỉ số nhìn rất đẹp, nhưng dòng tiền thật sự lại không khỏe như chúng ta nghĩ. Và Mod-VNINDEX được tạo ra để giúp nhìn rõ hơn phần phía sau lớp “ánh sáng” đó.